Why don't social media help the brain really rest?
Nhà tâm lý học Neha Cadabam, chuyên gia đang làm việc tại Bệnh viện Cadabams, Ấn Độ, cho biết não bộ chỉ có thể hồi phục sau căng thẳng khi mức kích thích được giảm xuống. “Để thực sự nghỉ ngơi, não bộ cần sự yên tĩnh. Trong khi đó, mạng xã hội lại liên tục đưa vào các luồng thông tin mới, tín hiệu cảm xúc, ý kiến và sự so sánh,” bà chia sẻ.
Việc tiếp nhận thông tin không ngừng khiến não bộ luôn trong trạng thái cảnh giác, làm suy giảm khả năng tập trung và tạo cảm giác “sương mù não” vào ngày hôm sau. Hiện tượng này đặc biệt phổ biến ở nhóm người trẻ trong độ tuổi 20 và 30, những người đang đối mặt với áp lực nghề nghiệp, kỳ vọng thành công và nhu cầu duy trì hình ảnh cá nhân trên môi trường trực tuyến.
Even during rest, the mind continues to measure achievements, compare itself, and track other people's progress. Over time, sleep becomes shallower, concentration declines, and emotions gradually become calloused instead of balanced.
Dopamine, “sương mù não” và vòng luẩn quẩn khó dứt
Một nguyên nhân khác khiến việc lướt mạng xã hội khó dừng lại nằm ở hệ thống khen thưởng của não bộ. Theo Neha Cadabam, mỗi lượt xem, lượt thích hay nội dung mới đều tạo ra những đợt dopamine ngắn hạn, khiến não bộ liên tục tìm kiếm cảm giác mới lạ tiếp theo. “Não không còn tìm kiếm sự nghỉ ngơi, mà tìm kiếm kích thích,” bà giải thích.
Chính vì vậy, nhiều người tiếp tục lướt mạng ngay cả khi đã mệt mỏi hoặc buồn chán. Kết quả là họ thức dậy với cảm giác đầu óc mờ mịt, dù đã nằm trên giường nhiều giờ, bởi não bộ chưa từng thực sự được phục hồi.
Các chuyên gia cho rằng giải pháp không nằm ở việc từ bỏ hoàn toàn mạng xã hội, mà là sử dụng nó một cách có ý thức. Tạo khoảng lặng giữa giờ làm việc và việc lướt mạng, thiết lập không gian không màn hình tại nhà, bảo vệ một giờ trước khi ngủ và chú ý đến cảm giác sau khi sử dụng mạng xã hội là những chiến lược quan trọng.
“Mệt mỏi kéo dài, ngủ không sâu và khó tập trung không phải là thất bại cá nhân, mà là tín hiệu cho thấy não bộ đang quá tải,” Neha Cadabam nhấn mạnh. Lắng nghe những tín hiệu này sớm sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng kiệt sức nghiêm trọng hơn và bảo vệ sức khỏe tinh thần lâu dài trong kỷ nguyên số.
