Thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế, khơi thông nguồn lực đất đai.
Trao đổi với Lao động, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, thời gian qua, Luật Đất đai đã góp phần khơi thông nguồn lực đất đai. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn còn nhiều điểm nghẽn, phát sinh không ít vướng mắc. Trước yêu cầu của kỷ nguyên phát triển mới, các Nghị quyết đã được ban hành nhằm đổi mới cách thức thể chế hóa pháp luật, bảo đảm phù hợp với thực tiễn luôn biến động. Việc kịp thời điều chỉnh các quy định pháp luật theo hướng sát với nhu cầu của người dân và doanh nghiệp sẽ tiếp tục tạo động lực quan trọng để khơi thông nguồn lực đất đai trong thời gian tới.
Nghị quyết số 254 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai được Quốc hội thông qua ngày 11.12.2025 đã đưa ra cách tiếp cận mới trong xử lý các dự án mà nhà đầu tư thực hiện theo cơ chế thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất.
Đối với các dự án mà nhà đầu tư đã nhận chuyển nhượng từ 75% diện tích đất trở lên và đạt được sự đồng thuận của ít nhất 75% số người sử dụng đất trong khu vực dự án, Hội đồng nhân dân sẽ xem xét thông qua việc thu hồi phần đất còn lại để giao cho chủ đầu tư.
Trao đổi với Lao Động, ông Phạm Anh Tuấn (Trưởng Khoa Quản lý Đất đai, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường) cho biết, Luật Đất đai và Nghị quyết 254, đã bổ sung các trường hợp Nhà nước thu hồi đất.
Previously, according to the old Land Law, even though businesses had agreed on 90-99% of the land area, if only one household or one unit did not agree, the project would still be stuck, without a legal basis to continue site clearance. This reality caused many projects to be prolonged and stalled.
Quy định mới đã tháo gỡ điểm nghẽn này. Theo đó, đối với dự án thực hiện theo hình thức thỏa thuận, nếu đã đạt trên 75% diện tích đất và trên 75% số người sử dụng đất thì phần diện tích còn lại sẽ thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất theo quy định. Các trường hợp không chấp hành sẽ bị xử lý theo pháp luật về thu hồi đất.
Quy định này nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người sử dụng đất, qua đó thúc đẩy đưa nguồn lực đất đai vào sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế – xã hội.
Theo Nghị quyết, từ 1.1.2026, thêm 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội gồm: Thứ nhất, thu hồi đất để thực hiện dự án khu thương mại tự do hay trong trung tâm tài chính quốc tế.
Second, in case the investor has negotiated over 75% of the area and more than 75% of land owners. The Provincial People's Council will consider and approve the recovery of the remaining land to hand over to the investor.
Third, in case the State recovers land to create a land fund to pay according to BT contracts, lease land, and continue production and business.
