Theo dự thảo Đề án đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã giai đoạn 2026-2031, tầm nhìn đến năm 2040 do Bộ Nội vụ xây dựng, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã nhìn chung đã được nâng lên trong những năm qua, song vẫn còn không ít bất cập, nhất là về sự phù hợp giữa trình độ chuyên môn với yêu cầu vị trí việc làm trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tính đến tháng 9.2025, cả nước có 192.718 cán bộ, công chức cấp xã đang công tác tại 3.321 xã, phường, đặc khu (không tính cán bộ khối Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội). Trong đó, khối Đảng có 56.457 người, khối chính quyền có 136.261 người.
Theo đánh giá trong dự thảo, phần lớn cán bộ, công chức cấp xã hiện nay có trình độ đào tạo từ đại học trở lên. Riêng công chức công tác tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được phép có trình độ cao đẳng theo quy định của Luật Dân quân tự vệ sửa đổi năm 2025.
Tuy nhiên, số liệu tổng hợp từ báo cáo của các địa phương cho thấy vẫn còn tình trạng công chức chuyên môn được bố trí chưa phù hợp với vị trí việc làm.
Có 6.182 người trong tổng số 114.834 công chức chuyên môn cấp xã có trình độ đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu công việc, chiếm khoảng 5,38%.
Tình trạng này xuất hiện ở nhiều lĩnh vực. Tại Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã, có 1.179/31.183 trường hợp chưa phù hợp chuyên môn (3,78%). Ở lĩnh vực tư pháp, con số này là 189 trường hợp (0,61%); lĩnh vực đối ngoại có 112 trường hợp (0,36%).
Tại các phòng kinh tế, kinh tế - hạ tầng và đô thị, một số lĩnh vực cũng ghi nhận tỉ lệ công chức chưa phù hợp vị trí việc làm như tài chính - kế hoạch (0,69%), xây dựng (0,64%), công thương (0,55%), nông nghiệp (0,78%), môi trường - đất đai (0,44%).
